Presentaties van vorige congressen en achtergrondinformatie
Wim Verreycken, Onderwijsinspectie – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
“Scholen verdrinken in informatie, maar hunkeren naar kennis.” Met de DataWijzer biedt de Vlaamse Onderwijsinspectie elke school haar eigen online dashboard, dat enerzijds actuele data ontsluit en anderzijds diverse mogelijkheden biedt om op elk moment de eigen data te positioneren ten opzichte van referentiegroepen. In deze sessie lichten we toe hoe de inspectie de DataWijzer inzet bij een deskanalyse voorafgaand aan een doorlichting en bij de intensiteitsbepaling (aantal doorlichtingsdagen en aantal inspecteurs). Maar we willen vooral stilstaan bij de mogelijkheden die de DataWijzer biedt om als school doelgericht onderwijskwaliteit te ontwikkelen en de doeltreffendheid ervan op te volgen.
Gwen Carmans, Scholengroep 26 GO! – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
Zou je je een leven zonder auto kunnen voorstellen? Of een auto zonder dashboard? Of een dashboard zonder controlelampjes? Het dashboard van onze auto bezorgt ons diverse data om ons veilig op de weg te begeven. Rij je te snel, is de bandenspanning plots lager of raakt de benzine uitgeput? Het dashboard zal ons via knipperlichtjes aangeven wat er aan de hand is. Wat als we nu datadashboards zouden gebruiken om processen en onderliggende parameters te visualiseren? Met knipperlichtjes die aangeven wanneer processen niet onder controle zijn. Met datavisualisatie om processen in kaart te brengen. In deze sessie nemen we jou mee in het proces van het ontwikkelen van een schooleigen datadashboard. Van concept tot eindproduct en uitrol. Van versnipperde data tot krachtige datastromen. Van eenvoudige grafieken tot dynamische datastudio’s met power. Een datadashboard als richtinggevend kompas kan ons helpen om betere beslissingen te nemen in onze scholen om ze zo beleidsmatig te verbeteren. Of hoe de motor van onze auto omgevormd kan worden tot een turbo.
Kristin Vanlommel, Hogeschool Utrecht en Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
Om te werken aan kwaliteit moet je begrijpen wat leerlingen, leraren en scholen nodig hebben. Daarvoor is expertise belangrijk, maar moet je tegelijk ook voorbij je eigen routines, schoolculturen of persoonlijke aannames kunnen kijken. Hoe combineer je nu intuïtie, data en onderzoek? Hoe kunnen we evidence-informed werken vertalen naar een aanpak die past in de praktijk en die ons helpt de onderwijskwaliteit te versterken? Daar gaat Kristin in deze sessie dieper op in.
Gert Vanthournout, AP Hogeschool Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
Dankzij de digitalisering verzamelen scholen steeds meer data. Het ontsluiten en visueel weergeven daarvan biedt schoolleiders en leerkrachten kansen om inzichten te verwerven (in het leerproces van leerlingen, in de onderwijskwaliteit,…), maar brengt ook uitdagingen mee. Aan de hand van 7 geboden presenteer ik drempels en valkuilen waar je tegenaan kan lopen en hoe je hiermee kan omgaan. Ik illustreer de inzichten met voorbeelden en visualisaties vanuit eigen projecten of onderzoek en verwijs je door naar interessante bronnen online. Ik sluit de presentatie af met ruimte voor vragen.
Kim Schildkamp, Universiteit Twente – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
Hoe kunnen we de leerprestaties van leerlingen verbeteren? Hoe kunnen we het welbevinden van leerlingen verbeteren? Met behulp van data! Een effectieve manier om data te gebruiken is in professionele leergemeenschappen zoals datateams. Maar hoe werkt dit precies? Tijdens deze sessie laten we stap voor stap zien hoe je op basis van data systematisch en gestructureerd kunt werken aan het behalen van de doelen die je voor jouw school belangrijk vindt. Ook gaan we in op de resultaten van meer dan 10 jaar onderzoek naar datateams. Welke effecten heeft het werken in datateams, wat zijn belemmerende en bevorderende factoren en hoe duurzaam is deze manier van werken?
Kim Schildkamp, Universiteit Twente & Jan Vanhoof, Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
In een tijd waarin we verwachten dat informatie een cruciale rol speelt bij het vormgeven van onderwijskwaliteit, rijst de vraag hoe we de kracht van informatiegebruik optimaal kunnen benutten om een veerkrachtig systeem van kwaliteitszorg en professionele ontwikkeling te creëren. Deze lezing plaatst data in een breed perspectief, waarbij besluitvorming wordt geïnformeerd door onderzoeksevidentie, gegevens over schoolprocessen en -resultaten, en ervaringsdeskundigheid. Het draait om het doelbewust gebruik van diverse informatiebronnen om de effectiviteit van onderwijs te verbeteren. We benadrukken dat een onderzoekende professional geen professionele onderzoeker hoeft te zijn. Vanuit een analyse van het huidige informatiegebruik in Vlaanderen delen we lessen die getrokken kunnen worden uit Nederland en andere internationale ervaringen op het gebied van informatiegebruik in het onderwijs. We belichten niet alleen conceptuele invalshoeken, maar presenteren ook levendige voorbeelden van hoe datagebruik er in de schoolpraktijk uitziet en welke tastbare effecten dit heeft. Ook de rol van leerlingen komt aan bod, waarbij we specifiek ingaan op hoe hun betrokkenheid bij datagebruik het leerproces verrijkt. Daarnaast werpen we een blik op de organisatiecontext waarin data-geïnformeerd werken gedijt. Door de essentiële organisatorische randvoorwaarden te begrijpen, kunnen scholen een vruchtbare bodem creëren waarin datagebruik bloeit en bijdraagt aan duurzame professionele groei.
Mieke Bogaerts, Odisee Hogeschool & Sven Moens, GBS Paviljoen Schaarbeek – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
In de LeerKRACHT-aanpak staat een manier van werken centraal die gebaseerd is op effectiever vergaderen en intenser samenwerken. Leraren gaan bij elkaar in de klas kijken, geven elkaar feedback, bereiden samen lessen voor en denken op basis van data gestructureerd na over resultaten en verbetermogelijkheden. Met deze manier van werken leggen ze de basis voor een cultuur van “elke dag samen een beetje beter”. In deze sessie maak je kennis met de LeerKRACHT-methodiek en ga je met een paar instrumenten aan de slag. Vanuit het traject dat het Paviljoen in Schaarbeek liep, denken we samen na over kleine elementen die je zelf kan inzetten in je school. Deze workshop wordt begeleid door Mieke Bogaerts, expertcoach bij Stichting LeerKRACHT en Sven Moens, directeur van GBS Paviljoen in Schaarbeek, waar sinds 2 jaar met de methodiek wordt gewerkt.
Kim Schildkamp, Universiteit Twente – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
Ik heb geen data nodig, want ik werk al 20 jaar in het onderwijs. Data, dat zijn toetsresultaten. Data gebruiken we alleen om verantwoording af te leggen aan bijvoorbeeld de inspectie. Op het gebied van datagebruik zijn er veel misverstanden. Om data effectief te kunnen gebruiken, is het belangrijk om bewust te zijn van dit soort misverstanden. Tijdens deze sessie bespreek ik de belangrijkste misverstanden en geef ik concrete handvatten mee hoe je hiermee binnen de school om kunt gaan. Ik zal ingaan op hoe je het proces van datagebruik succesvol kunt inrichten in de school.
Cindy Poortman, Universiteit Twente – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
Systematisch datagebruik kan het oplossen van onderwijsproblemen bevorderen. Dit gaat niet vanzelf en gebeurt niet van de ene op de andere dag: langere-termijn professionalisering waarin docenten actief samen leren (met schoolleiders) maken meer kans dan kortere (individuele) initiatieven. Leiderschap speelt een sleutelrol bij het (leren) werken met data. Het gaat dan om méér dan alleen facilitering in tijd en uren. In deze sessie bespreken we richtlijnen voor schoolleiders, gebaseerd op onderzoek én maken we kennis met een reflectietool om het werken met data voor duurzame onderwijsverbetering te bevorderen.
Jerissa de Bilde, Katholiek Onderwijs Vlaanderen – Gepresenteerd op SOK 31 mei 2024
Bij praktijkonderzoek zijn sommige vragen en thema’s (bv. rond welbevinden, leesplezier) moeilijker in kaart te brengen. Vaak grijpen we dan onmiddellijk naar een vragenlijst. In deze sessie gaan we verschillende mogelijkheden, methodieken en instrumenten verkennen. Je zal in kleine groep werken aan casussen en oefeningen.