Presentaties van vorige congressen en achtergrondinformatie
Masja Mesie, De Talengroep / Netwerk Onderwijsadviseurs – Gepresenteerd op SOK 3 december 2021
Leerlingen leren goed schrijven door regelmatig te werken aan korte schrijfopdrachten. Hierdoor merken leerlingen dat zij steeds makkelijker hun woordkennis wendbaar kunnen gebruiken. Leraren zien echter vaak op tegen het vele correctiewerk. Maar waarom zou de leraar alle opdrachten van feedback moeten voorzien? We bespreken op welke wijze we leerlingen meer kunnen betrekken bij het geven en verwerken van (peer) feedback op schrijfproducten. Dit is niet alleen prettig voor de leraar maar het zorgt ook voor een hogere leeropbrengst bij de leerlingen.
Jan Vanhoof en Evelyn Goffin, Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Vlaamse leraren besteden veel van hun tijd aan het evalueren van leerlingen, veelal op basis van zelfgemaakte toetsen. Het gebruik van gestandaardiseerde toetsen voor het opvolgen van leerresultaten en leerwinst is beperkt. Bij een gestandaardiseerde toets is de inhoud overheen scholen dezelfde. Gestandaardiseerde toetsen kunnen een schakel zijn in het creëren van brede toetsing. Aangevuld met de informatie die leraren nu reeds verzamelen maakt zo’n kern van gestandaardiseerd toetsmateriaal het mogelijk leerprocessen geïnformeerd en in verscheidenheid vorm te geven. In deze sessie willen we bestaande tegenstellingen bij de idee van het gebruik van standaardtoetsen overstijgen. We beschrijven bestaande – buitenlandse – monitoringssystemen met hun positieve en negatieve effecten en komen tot concrete scenario’s om leerwinst in kaart te brengen. Samen tasten we de wenselijkheid en haalbaarheid van deze scenario’s af.
Kim Dirkx, Open Universiteit, Nederland en Gino Camp, Open Universiteit Nederland, Welteninstituut – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Herlezen, aantekeningen maken, overschrijven…. Allemaal studeertechnieken die leerlingen graag gebruiken. Maar zijn ze ook effectief? En zo niet, welke studeertechnieken kunnen leerlingen dan beter toepassen? In deze bijdrage zal ik ingaan op bekende en minder bekende studeertechnieken die echt effectief zijn. Ook zal ik ingaan op innovatieve manieren waarop leerlingen deze studeertechnieken kunnen toepassen.
Jeroen Lievens, KU Leuven – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Wat is de (on)zin van technologische tools voor onderwijs? Welke tools helpen de kwaliteit van onderwijs vooruit en welke niet? Hoe bepaal je of een app didactische meerwaarde biedt, of louter een leuke gadget is? Hoe benoem je de didactische meerwaarde, als die er is? Hoe maximaliseer je die meerwaarde? Kortom: welke kaders zijn er om de inzet van technologie in onderwijs te evalueren?
Harold Bekkering, Radboud Universiteit, Nijmegen – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
De discussie laait op. Staat het toevoegen van kennis centraal in het onderwijs, of moeten we nu juist zaken als creativiteit, samenwerken en nieuwsgierigheid stimuleren? En hoe zit dat nu met extrinsieke en intrinsieke motivatie? Ik bespreek deze vragen vanuit hedendaagse kennis over hoe de hersenen werken. Spoiler. Verwacht geen makkelijke inzichten, maar hopelijk wel inspiratie om in de praktijk na te denken over bijvoorbeeld het geven van beloningen en meer aandacht voor de verschillen tussen leerlingen.
Paul A. Kirschner, Open Universiteit / kirschner-ED – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
De tijden zijn onzeker. Vroeger kwamen en gingen banen, maar het tempo was enigszins bij te houden. Vandaag gaat het een stuk sneller. De grote vraag is dus, hoe bereiden wij mensen hierop voor? Volgens veel bedrijven, beleidsmakers en onderwijsgoeroes zijn de zogenoemde 21e-eeuwse vaardigheden het antwoord. Maar helaas klopt dit niet. Paul A. Kirschner, emeritushoogleraar Onderwijspsychologie aan de Open Universiteit en eigenaar van kirschner-ED, zal uitleggen waarom niet. Hij zal beginnen met een bespreking van het probleem van het opleiden van de jeugd voor (nog) niet bestaande banen. Vervolgens behandelt hij waarom het modebegrip 21e-eeuwse vaardigheden onzin is (tipje van de sluier: mensen beschikken al eeuwen over de meeste, een aantal zijn überhaupt geen vaardigheden, en van de hele lijst blijven er twee over!). Vervolgens zal hij de onzin van generieke vaardigheden bespreken uit evolutionair psychologisch oogpunt. Is het mogelijk om een probleem op te lossen of zinvol over iets te communiceren als je er zelf geen kennis over hebt, laat staan iemand te leren hoe dat moet? Tot slot behandelt hij een aantal evidence-informed (door bewijs geïnformeerde) onderwijstheorieën en cognitief psychologische theorieën, en hoe die wel zorgen dat er goed onderwijs kan worden gemaakt om de mens toekomstbestendig te maken.
Simon Ettekoven, coach en schrijver, Bilthoven – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Samenwerkend leren is niet identiek aan “je mag het samen doen”. Het is ook geen trucje dat je zo maar even doet. Samenwerkend leren is een onderwijsstrategie met specifieke kenmerken en voorwaarden. Met goed begrip daarvan en goed uitgevoerd in de klas, kan samenwerkend leren tot heel effectief leren in de les leiden. Maar het omgekeerde is ook waar. Slordig uitgevoerd, of met niet meer aanwijzing dan “je mag het samen doen” verwordt samenwerken al snel tot ongestructureerd groepswerk met een (te) geringe leeropbrengst. In deze workshop kijken we waar samenwerkend leren vandaan komt en nemen we de kenmerken en voorwaarden zorgvuldig onder de loep. Daarbij pendelen we voortdurend tussen theorie en praktijk: wat is een sleutelkenmerk en hoe geef je dat vorm in het klaslokaal. Samenwerkend leren is geen wondermiddel, maar met een goed inzicht in de kenmerken en voorwaarden ervan, kun je (leer) doelgericht samenwerken in bijna elke klas vormgeven.
Kim Schildkamp, Universiteit Twente – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Formatief toetsen, hoe doe je dat in de klas? Mag ik geen cijfers meer geven? Moet ik meer feedback geven? Kan dat wel voor mijn klassen en kost het niet te veel tijd? Tijdens deze sessie gaan we samen aan de slag met dit soort vragen. In deze interactieve presentatie gaan we in op de theorie over en praktijk van formatief toetsen. Hierbij maken we gebruik van concrete voorbeelden in de vorm van video’s. Aan de hand van deze video’s en een vragenlijst gaan we ook reflecteren op je eigen lessen en nadenken over hoe je formatief toetsen (beter) kan inzetten in je lessen. Je verlaat deze sessie met concrete ideeën voor het inzetten van formatief toetsen in je eigen les.
Harry Fletcher-Wood, Ambition Institute, UK – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Responsive teaching combines evidence about how people learn, from cognitive science, with the strategies of formative assessment. This evidence and practice addresses six problems all teachers face, including: – What should we prioritise teaching when we have so little time? – How can students know what success looks like? – How can we know what students have understood? This session will offer both the evidence and practical strategies to use in your next lesson.
Pedro De Bruyckere, Arteveldeschool Gent, Universiteit Leiden – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
We hebben het altijd over wat werkt in onderwijs, maar… even belangrijk is om te weten hoe je leren kan hinderen. Hattie schreef enkele jaren geleden een mooi overzicht van duidelijk bewezen niet-effectieve aanpakken in onderwijs. In deze presentatie wordt dit overzicht uitgebreid en geduid en leer je hoe je er voor kan zorgen dat je leerlingen en studenten minder oppikken van je lessen. Dit alles natuurlijk met maar 1 bedoeling: voorkomen dat dit gebeurt.