Presentaties van vorige congressen en achtergrondinformatie
Jan Vanhoof, Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 2 juni 2023
Hoe centrale toetsen een te verantwoorden plek geven in de zorg voor onderwijskwaliteit? Het beleidsdebat inzake zinvolheid en vormgeving van centrale toetsen is al twee decennia bijzonder levendig in Vlaanderen. Met de beslissing van de Vlaamse overheid om alle Vlaamse leerlingen vanaf schooljaar 2023-2024 tijdens hun schoolloopbaan vier keer een centrale toets te laten afleggen, is dit thema ook opnieuw bijzonder actueel geworden. In deze sessie nemen we bovenstaande beleidsbeslissing als vertrekpunt en belichten we de verscheidene randvoorwaarden die vervuld dienen te zijn om van deze centrale toetsen een kwaliteitsbevorderend vehikel te maken. We verdedigen de stelling dat Vlaanderen met centrale toetsen zonder meer de bestaande kwaliteitsuitdaging niet het hoofd zal kunnen bieden, maar zonder centrale toetsen ook niet. We verkennen via welke mechanismen centrale toetsen kwaliteitsbevorderend kunnen werken, als een instrument voor ontwikkeling én verantwoording. Daarbij staan we ook stil bij hoe een ondoordachte verantwoordingsgerichte inzet van centrale toetsen sluipend onbedoelde neveneffecten kan hebben.
Jan Vanhoof, Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
Veranderprocessen kennen vele gezichten. Radicaal of met mondjesmaat. Succesvol veranderen is echter niet alleen een te plannen gebeurtenis. Het helpt te kunnen vertrekken vanuit een passende schoolcultuur. Deze sessie brengt in kaart wat medewerkers veranderbereid maakt. Daarbij zoeken we houvast in de zogenaamde onderzoekende schoolcultuur. Een onderzoekende houding bij medewerkers getuigt van nieuwsgierigheid, bewust zijn van de eigen veronderstellingen, van perspectief durven wisselen en tot inzicht willen komen. We brengen in kaart op welke manier een onderzoekende schoolcultuur het bindmiddel kan zijn tussen professioneel handelen, verbeteren en veranderen, en kwaliteitszorg. De sessie geeft inzicht in wat schoolleiders en leerkrachten kunnen doen om een onderzoekende houding te stimuleren.
Jan Schoukens, Vlaamse Scholierenkoepel vzw – Gepresenteerd op SOK 3 december 2021
De Vlaamse Scholierenkoepel ontwikkelde een betrouwbare feedbacktool voor leerkrachten. Daarmee kun je digitaal en gratis zinvolle feedback opvragen bij leerlingen. We geven een demo en vertellen meer over het onderzoek dat achter deze tool zit. Waarom zou een leerkracht feedback vragen? Wat is zinvolle feedback? Welke voorwaarden moet je creëren om betrouwbare feedback te vragen? En niet te vergeten: hoe kun je daarna concreet met de resultaten aan de slag gaan?
Jan Vanhoof en Evelyn Goffin, Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Vlaamse leraren besteden veel van hun tijd aan het evalueren van leerlingen, veelal op basis van zelfgemaakte toetsen. Het gebruik van gestandaardiseerde toetsen voor het opvolgen van leerresultaten en leerwinst is beperkt. Bij een gestandaardiseerde toets is de inhoud overheen scholen dezelfde. Gestandaardiseerde toetsen kunnen een schakel zijn in het creëren van brede toetsing. Aangevuld met de informatie die leraren nu reeds verzamelen maakt zo’n kern van gestandaardiseerd toetsmateriaal het mogelijk leerprocessen geïnformeerd en in verscheidenheid vorm te geven. In deze sessie willen we bestaande tegenstellingen bij de idee van het gebruik van standaardtoetsen overstijgen. We beschrijven bestaande – buitenlandse – monitoringssystemen met hun positieve en negatieve effecten en komen tot concrete scenario’s om leerwinst in kaart te brengen. Samen tasten we de wenselijkheid en haalbaarheid van deze scenario’s af.
Kim Schildkamp, Universiteit Twente – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Formatief toetsen, hoe doe je dat in de klas? Mag ik geen cijfers meer geven? Moet ik meer feedback geven? Kan dat wel voor mijn klassen en kost het niet te veel tijd? Tijdens deze sessie gaan we samen aan de slag met dit soort vragen. In deze interactieve presentatie gaan we in op de theorie over en praktijk van formatief toetsen. Hierbij maken we gebruik van concrete voorbeelden in de vorm van video’s. Aan de hand van deze video’s en een vragenlijst gaan we ook reflecteren op je eigen lessen en nadenken over hoe je formatief toetsen (beter) kan inzetten in je lessen. Je verlaat deze sessie met concrete ideeën voor het inzetten van formatief toetsen in je eigen les.
Debbie De Neve, Karel de Grote Hogeschool, Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
In het kader van formatieve evaluatie binnen het talenonderwijs, ontwikkelde de lerarenopleiding van Karel de Grote Hogeschool in samenwerking met het werkveld een toolbox. We gaan in deze lezing enerzijds dieper in op de achtergrond van formatieve evaluatie. Anderzijds ontdekken deelnemers a.d.h.v. de toolbox hoe het leren van leerlingen zichtbaar te maken en bij te sturen. Ze denken samen met andere deelnemers na over de mogelijke inzetbaarheid van de werkvormen in de eigen (school)context. Vertrekkende vanuit de ervaringen van leerkrachten die deelnamen aan het onderzoek staan we stil bij de randvoorwaarden (motivatie, growth mindset,…) die van belang zijn bij formatief evalueren.
Hilde Van Dyck, COCD vzw, Paper Plane Pilots, Farm of Inspiration – Gepresenteerd op SOK 7 juni 2019
Om innovatief denken te stimuleren en creatieve denktechnieken te gebruiken, is het essentieel om te weten wanneer creativiteit wel en wanneer niet de ruimte krijgt. Welke mindset is hier voor nodig, hoe werkt een creatief proces en welke omkadering is nodig om dit te bevorderen, zijn enkele vragen waarop je tijdens deze sessie antwoorden zal krijgen.
Jessica Mesman, Universiteit Maastricht – Gepresenteerd op SOK 7 juni 2019
Aandacht voor de reeds bestaande kracht, kwaliteit en competentie van leerkrachten is belangrijk voor onderwijsontwikkeling. Immers, we kunnen ook leren van zaken die goed gaan. In deze presentatie wordt u een “exnovatief” perspectief aangereikt. Exnovatie is datgene wat reeds aanwezig is op de voorgrond plaatsen om de praktijk te verbeteren. Hierbij ligt de focus niet op iets nieuws, maar op hetgeen er al is; niet op het uitzonderlijke, maar juist op het gewone, de dagelijkse gang van zaken op de werkvloer; niet op wat opvalt, maar juist op wat meestal wegvalt… maar er wel degelijk toe doet! Via een interactieve bespreking krijgen deelnemers inzicht en praktische handreikingen aangereikt zodat zij in hun eigen organisatie de kwaliteitszorg via het goede, het gewone en het hier en nu kunnen benaderen.
Stijn Vanhoof, Leren & Meten – Meegegeven op SOK 7 december 2018
Wat als… je in je klaspraktijk misleid wordt door je intuïties? Over de waaromvraag van kwaliteitszorg. “Kritisch onze eigen praktijk onderzoeken? Waarom moeten we dat nu ook al doen? Wat levert ons dat op?” Herkenbaar? Het is een logische en terechte vraag die een degelijk antwoord verdient. Stijn deelt in deze sessie zijn antwoord op deze vraag. Ontdek a.d.h.v. voorbeelden uit de klas hoe intuïties ons allemaal misleiden en hoe feilbaar ons denken is. Maar vooral: ontdek hoe door individueel en in team kritisch, maar haalbaar, de eigen praktijk te onderzoeken je oordeel des te sterker wordt. Kortom: een sessie over de waaromvraag van kwaliteitszorg. Hopelijk inspireert het om deze fundamentele vraag ook in je eigen school met je collega’s aan te pakken.
Stijn Vanhoof, Leren & Meten – Gepresenteerd op SOK 7 december 2018
Wat als… je in je klaspraktijk misleid wordt door je intuïties? Over de waaromvraag van kwaliteitszorg. “Kritisch onze eigen praktijk onderzoeken? Waarom moeten we dat nu ook al doen? Wat levert ons dat op?” Herkenbaar? Het is een logische en terechte vraag die een degelijk antwoord verdient. Stijn deelt in deze sessie zijn antwoord op deze vraag. Ontdek a.d.h.v. voorbeelden uit de klas hoe intuïties ons allemaal misleiden en hoe feilbaar ons denken is. Maar vooral: ontdek hoe door individueel en in team kritisch, maar haalbaar, de eigen praktijk te onderzoeken je oordeel des te sterker wordt. Kortom: een sessie over de waaromvraag van kwaliteitszorg. Hopelijk inspireert het om deze fundamentele vraag ook in je eigen school met je collega’s aan te pakken.