Kennis delen
Presentaties van vorige congressen en achtergrondinformatie
SOK op LinkedIn
SOK op LinkedIn met actuele artikels over kwaliteitszorg. Bijblijven? Word lid van de SOK-groep op LinkedIn.
Mini-masterclass: Hoe ontwikkel je samen een praktijk van vrijmoedig spreken?
André Wierdsma, Nyenrode Business Universiteit – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
Co-creatie veronderstelt vrijmoedig spreken: zeggen wat je denkt en doen wat je zegt. Hoe bevorderen leidinggevenden en leerkrachten samen deze praktijk? Wat vraagt dit aan emotionele rijpheid en morele moed? Hoe doorbreek je morele zwijgzaamheid? Hoe ga je om met disfunctionele patronen in de ‘onderstroom’? Hoe bewaak je de ‘bedoeling’ van de organisatie?
Hoe kun je veranderen op school vanuit eigenaarschap en bedoeling?
Wouter Hart, Verdraaide organisaties – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
Om succesvol te veranderen, zijn er twee elementen van het grootste belang. Het eerste element is het veranderverhaal dat mensen een concreet kompas geeft om andere keuzes te maken – in zowel concrete dagelijkse dilemma’s als ook bij (strategische) inrichtingsvraagstukken. Het tweede is de constatering dat de verandering van binnenuit komt, maar niet vrijblijvend is. In deze paradox wordt iedereen eigenaar van de verandering. Maar hoe doe je dat? En wat betekent dat voor de cijfers die je wel of niet geeft, of hoe je leerlingen wel of geen kruisjes geeft als ze iets ‘fout’ hebben gedaan?
Hoe bereik je een gedragen verandering als een groep medewerkers tegen de verandering is?
Fanny Matheusen, Hummus, the art of deep democracy – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
We onderzoeken samen wat verandering echt betekent en hoe daarin aandacht moet zijn voor de liminale fase van een transitie, de overgangsfase die zo cruciaal is om draagvlak te creëren. We zetten de schijnwerpers op het belang van psychologische veiligheid en de creatieve kracht van conflict. ‘Van zondebok naar zebra’ is een beeld dat een heel ander perspectief geeft op de groepsdynamische processen die een transitie laten slagen of mislukken. Weerstand wordt inzet en zet een poort open naar collectieve wijsheid. Deze presentatie is gebaseerd op transitiedenken en deep democracy.
Een onderzoekende schoolcultuur als voedingsbodem voor veranderbereidheid
Jan Vanhoof, Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
Veranderprocessen kennen vele gezichten. Radicaal of met mondjesmaat. Succesvol veranderen is echter niet alleen een te plannen gebeurtenis. Het helpt te kunnen vertrekken vanuit een passende schoolcultuur. Deze sessie brengt in kaart wat medewerkers veranderbereid maakt. Daarbij zoeken we houvast in de zogenaamde onderzoekende schoolcultuur. Een onderzoekende houding bij medewerkers getuigt van nieuwsgierigheid, bewust zijn van de eigen veronderstellingen, van perspectief durven wisselen en tot inzicht willen komen. We brengen in kaart op welke manier een onderzoekende schoolcultuur het bindmiddel kan zijn tussen professioneel handelen, verbeteren en veranderen, en kwaliteitszorg. De sessie geeft inzicht in wat schoolleiders en leerkrachten kunnen doen om een onderzoekende houding te stimuleren.
De participatiemythe gekraakt! Hoe effectief betrokkenheid bij verandering creëren?
Daan Sorgeloos, Ginkgo Consulting – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
Verandering doorvoeren vraagt heel wat kunde, inspanning en afstemming. Maar waar draait het bij de implementatie in essentie echt om? En waar leg je best het accent? Hoe krijg je iedereen mee in de verandering? Volstaat een sterke en aanhoudende communicatie om iedereen de beoogde verandering te laten begrijpen, of is hier meer voor nodig? Leidt het opzetten van participatie altijd tot meer betrokkenheid, of maak je er de vertrouwensrelatie met het management enkel slechter mee? Alvast enkele vragen die we in deze sessie zullen beantwoorden aan de hand van sprekende verhalen en wetenschappelijke evidenties. We vertrekken vanuit een overkoepelend change management kader, waarna we inzoomen op hoe je via gerichte communicatie en participatie medewerkers zowel helpt betekenis te geven aan de verandering als hun betrokkenheid bij de verandering helpt te versterken. We eindigen de sessie met een concreet hanteerbare methodologie voor het opzetten van effectieve participatiemomenten.
Co-creërend veranderen vraagt balanceren tussen ruimte geven/nemen én begrenzen
André Wierdsma, Nyenrode Business Universiteit – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
Het denken over veranderen beweegt zich tussen eenzijdige perspectieven: hiërarchische ‘top-down’ en zelfsturing. Co-creërend veranderen vraagt samenspel waar betrokkenen hun professionele ruimte invullen binnen, op basis van co-creatie ontwikkelde, begrenzingen. Het vraagt leiderschap, van een ieder, om de spelregels te ontwikkelen én te bewaken. Hoe ga je om met de onvermijdelijke spanningen tussen de belangen van het ‘deel’ én die van het ‘geheel’. Hoe hanteer je ‘regels/protocollen’ in een ‘bijzondere’ situaties? Eerlijk is niet altijd rechtvaardig.
Breng alle stemmen in de ruimte: het schoolsysteem betrekken in verandering met waarderend onderzoek
Luc Verheijen, Kessels & Smit, The Learning Company – Gepresenteerd op SOK 3 juni 2022
Er was eens… een tijd waarin het woord ‘verandering’ gebruikt werd om de fase tussen twee stabiele periodes aan te duiden. Vandaag is onze ervaring radicaal anders: verandering lijkt een constant gegeven. Alsof veranderen permanent is. Hoe ontwikkel je dan een schoolcultuur waarin alle betrokkenen het continue veranderen mee vormgeven? Het vraagt een visie op schoolleiderschap als gedeeld leiderschap. Waarderend onderzoek is een benadering die uitnodigt om alle stemmen in de ruimte te brengen om samen te werken aan een toekomstproject voor de school. We illustreren het potentieel van waarderend onderzoek aan de hand van een innovatieproces in een middelbare school.
Veranderen van organisatiegedrag. Co-creërend veranderen. Een collectief leerproces
André Wierdsma, Nyenrode Business Universiteit – Achtergrondinformatie SOK 3 juni 2022
Het merendeel van de veranderingsprocessen wordt vormgegeven vanuit het reizigersmodel. Op basis van een blauwdruk over de gewenste situatie (het eindplaatje) en een stappenplan om het te realiseren wordt de verandering vormgegeven. Onderzoek naar de effectiviteit van deze veranderingsstrategie geeft aan dat ongeveer twee derde van deze processen niet de gewenste resultaten heeft. In deze bijdrage wil André Wierdsma het denken over organiseren, veranderen en leren uitbreiden. Dit artikel biedt achtergrondinformatie bij de lezing van André Wierdsma op het SOK-congres van 3 juni 2022.
Normatieve professionalisering. Ontsnappen aan de morele zwijgzaamheid van managers
André Wierdsma, Nyenrode Business Universiteit – Achtergrondinformatie SOK 3 juni 2022
Normatieve professionalisering is het proces waarin professionals, in dit geval dus managers, met elkaar in gesprek gaan om elkaar te bevragen op de wijze waarop ze beslissingen nemen. Om hun vakmanschap te versterken zouden managers elkaar op moeten zoeken om aan de hand van concrete casuïstiek elkaar te consulteren. Met normatieve professionaliteit wordt de morele dimensie van besluitvormingsprocessen in het licht gezet, Dit artikel biedt achtergrondinformatie bij de lezing van André Wierdsma op het SOK-congres van 3 juni 2022.
Het juiste doen als niemand kijkt
André Wierdsma, Nyenrode Business Universiteit – Achtergrondinformatie SOK 3 juni 2022
Van bestuurders en managers mag verwacht worden dat zij als ‘oudersysteem’ de waarden van de organisatie ontwikkelen en onderhouden. Juist in periodes met morele discussies en belangen is het belangrijk dat zij als rolmodel opereren door positie te kiezen bij de afweging van conflicterende belangen en waarden. Ze zijn inspirerend als ze moreel leiderschap tonen. Dan kunnen ze vanuit die verworven positie ook corrigeren vanuit waarden. In de praktijk betekent dit dat als zij ingrijpen op amoreel gedrag ze dan ook concreet benoemen welke geldende normen, voortkomend uit de waarden, geschonden worden. De waarden gaan dan leven en krijgen voor iedereen in de organisatie betekenis in de praktijk. Dit artikel biedt achtergrondinformatie bij de lezing van André Wierdsma op het SOK-congres van 3 juni 2022.