Kennis delen

Centrale toetsen als middel tot verantwoording en kwaliteitsontwikkeling

Jan Vanhoof, Universiteit Antwerpen – Gepresenteerd op SOK 2 juni 2023

Hoe centrale toetsen een te verantwoorden plek geven in de zorg voor onderwijskwaliteit? Het beleidsdebat inzake zinvolheid en vormgeving van centrale toetsen is al twee decennia bijzonder levendig in Vlaanderen. Met de beslissing van de Vlaamse overheid om alle Vlaamse leerlingen vanaf schooljaar 2023-2024 tijdens hun schoolloopbaan vier keer een centrale toets te laten afleggen, is dit thema ook opnieuw bijzonder actueel geworden. In deze sessie nemen we bovenstaande beleidsbeslissing als vertrekpunt en belichten we de verscheidene randvoorwaarden die vervuld dienen te zijn om van deze centrale toetsen een kwaliteitsbevorderend vehikel te maken. We verdedigen de stelling dat Vlaanderen met centrale toetsen zonder meer de bestaande kwaliteitsuitdaging niet het hoofd zal kunnen bieden, maar zonder centrale toetsen ook niet. We verkennen via welke mechanismen centrale toetsen kwaliteitsbevorderend kunnen werken, als een instrument voor ontwikkeling én verantwoording. Daarbij staan we ook stil bij hoe een ondoordachte verantwoordingsgerichte inzet van centrale toetsen sluipend onbedoelde neveneffecten kan hebben.

Wat zijn succesfactoren voor kwaliteitsvol teamwerk onder leraren?

Martijn Vroemen, Teamchange Amsterdam – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Wat is een team eigenlijk? En wat voor soorten teams heb je? Hoe hangt samenwerken af van de onderlinge afhankelijkheid? Wat doe je met (te) grote teams? En wat doe je met teams die volledig disfunctioneren: zogenaamde probleemteams? We gaan in op de verhouding tussen boven- en onderstroom. Welke patronen kun je daarin snel herkennen? En welk type interventies kun je doen wanneer je vindt dat de onderstroom hinderend wordt?

Team Canvas

– Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Sturen van samenwerken gericht op leren en kwaliteitsontwikkeling

Bart Schipmölder, NSO-CNA Leiderschapsacademie – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

‘De best presterende teams maken de meeste fouten’. Uit onderzoek van Amy Edmonson bleek dat de best presterende teams een veilig teamklimaat hadden, waardoor ze hun fouten openlijk bespraken en toegaven. In dat klimaat is kwaliteitsontwikkeling mogelijk. Hoe creëer en stuur je een veilig samenwerkingsklimaat waarin mensen verantwoordelijkheid nemen en er geleerd wordt? Hoe ontwikkelt samenwerking zich in de tijd en hoe houd je deze sprankelend en van betekenis? Niet de urgentie maar vooral de relevantie motiveert tot creatie. Tijdens deze lezing bevraagt Bart Schipmölder je op de vraag wat jij wilt creëren. Om te kunnen sturen, is het nodig dat de doelen gedeeld en helder zijn en je patronen gaat herkennen in de samenwerking. Welke patronen maken deze sterker en welke staan deze in de weg? Hoe voer je daarover het gesprek? Wat ga je doen? Je leert tijdens deze sessie om jouw team, het team van partners met wie je werkt aan kwaliteit, beter te begrijpen en je eigen visie op samenwerken woorden te geven. Wat helpt jouw team de doelen te bereiken en welke patronen staan dat in de weg? Bart Schipmölder reikt je interventies aan die je de volgende dag al kunt inzetten om beweging te creëren in de samenwerking. Hij kleurt zijn verhaal met verschillende voorbeelden en filmfragmenten over samenwerking.

SOK-talk over de relatie tussen onderwijskwaliteit en een professionele schoolcultuur

Henk Galenkamp en Jeannette Schut, Bureau Galenkamp & Schut – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Dit is onze eerste SOK-talk. Gasten zijn Henk Galenkamp en Jeannette Schut. Enkele onderwerpen: Wat is de verhouding tussen cultuur en structuur in een organisatie? Is het ene belangrijker dan het andere? Hoe kun je disfunctioneel gedrag ontmaskeren als het onder de waterlinie zit? Is een aanspreekcultuur hetzelfde als een professionele cultuur?

Professionele schoolcultuur als basis van kwaliteitszorg in de school

Henk Galenkamp en Jeannette Schut, Bureau Galenkamp & Schut – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Onderwijs is mensenwerk. De volwassenen (leraren, schoolleiding, ouders, etc.) werken met leerlingen samen aan hun toekomst. De kwaliteit van dat proces wordt in hoge mate bepaald door de kwaliteit van de samenwerking van de volwassenen onderling. Een professionele schoolcultuur is een cultuur waarin alle gedrag van die volwassenen leidt tot: 1. de doelen van de school; 2. toename van welbevinden van zichzelf; 3. toename van welbevinden van anderen (in eerste instantie van andere volwassenen en van daaruit óók van de leerlingen). Dit betekent dat gedrag van de volwassenen dat daar niet toe leidt (tegenwerking i.p.v. samenwerking), begrensd dient te worden. Dat moet stoppen. Vriendelijk én duidelijk. Wij noemen dit ‘begrenzen van gedrag met behoud van relatie’. Dit is het centrale kenmerk van een kwaliteitscultuur. Door disfunctioneel gedrag te begrenzen ontstaat er kwaliteit in de school.

Levende kwaliteitszorg op school?!

Myrte Legemaate, Avans Hogeschool Breda – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Zo goed mogelijk lesgeven is wat ons allen in het onderwijs drijft iedere dag. Toch lijkt dat soms anders te zijn zodra het woord kwaliteitszorg valt. Kwaliteitszorg is dan ineens iets van de kwaliteitsmedewerker of de leidinggevende. En onze fierheid over ons werk en onze school maakt plaats voor twijfel en soms zelfs angst. Is een kwaliteitscultuur de oplossing voor deze uitdagingen? Of is een kwaliteitscultuur een modegril in het onderwijs? Wie wordt er beter van een kwaliteitscultuur? En kun je een kwaliteitscultuur wel versterken? In deze keynote wordt ingegaan op bovenstaande vragen en word je op basis van wetenschappelijk onderzoek en praktijkervaring uitgedaagd om kritisch te reflecteren op de aanpak van kwaliteitszorg in jouw school. Daarnaast krijg je handvatten om vanuit een integraal perspectief te kijken naar en te werken aan het versterken van de kwaliteitscultuur in je organisatie.

Kadermodel

Henk Galenkamp en Jeannette Schut, Bureau Galenkamp & Schut – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Hoe kunnen leraren die samenwerken een High Impact Team worden?

Elisabeth Raes – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Wat bepaalt het verschil tussen een High Impact Team en een middelmatig team? High Impact Teams blijven leren. Daardoor behalen ze duurzame resultaten: niet één keer, niet twee keer, maar elke keer opnieuw. High Impact Teaming is niet eenvoudig, want teamwerk is altijd rommelig, ondoorzichtig en onvoorspelbaar. Dé formule voor effectief samenwerken bestaat niet. Elk High Impact Team is er zelf in geslaagd een eigen formule voor succes te schrijven. Tijdens deze presentatie gaan we in op de verschillende bouwstenen van High Impact Teaming en hoe leraren kunnen starten met het schrijven van hun unieke formule voor succes en hoe ze deze formule kunnen omzetten in de praktijk om zo samen tot meer kwaliteitsvol onderwijs bij te dragen.

Hoe kun je met Samensturing een kwaliteitscultuur realiseren?

Rianca Evers-den Ouden, Samensturingsacademie Deventer – Gepresenteerd op SOK 2 december 2022

Wat als ik je zou vertellen dat kwaliteit in de kern niet zo heel veel te maken heeft met programma’s, processen en structuren? Maar met de verbondenheid met elkaar en het collectief doel? Je zou wat ongemakkelijk worden misschien. En toch hoeft dat niet. Als je namelijk een kwaliteitscultuur realiseert op basis van ieders verbondenheid met elkaar en het gezamenlijk doel kom je veel sneller en gemakkelijker tot je doel dan je zou denken. Mag je dan helemaal geen programma’s, processen en structuren meer inzetten? Jawel hoor, als ze maar dienstbaar zijn aan het collectief doel. Rianca Evers-den Ouden laat je in haar bijdrage zien hoe je met Samensturing op een praktische en duurzame manier een kwaliteitscultuur realiseert, en daarmee de effectiviteit en bevlogenheid van je medewerkers ook nog eens verhoogt.