Kennis delen
Presentaties van vorige congressen en achtergrondinformatie
SOK op LinkedIn
SOK op LinkedIn met actuele artikels over kwaliteitszorg. Bijblijven? Word lid van de SOK-groep op LinkedIn.
Toekomstbestendig onderwijzen: hoe doe je dat?
Paul A. Kirschner, Open Universiteit / kirschner-ED – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
De tijden zijn onzeker. Vroeger kwamen en gingen banen, maar het tempo was enigszins bij te houden. Vandaag gaat het een stuk sneller. De grote vraag is dus, hoe bereiden wij mensen hierop voor? Volgens veel bedrijven, beleidsmakers en onderwijsgoeroes zijn de zogenoemde 21e-eeuwse vaardigheden het antwoord. Maar helaas klopt dit niet. Paul A. Kirschner, emeritushoogleraar Onderwijspsychologie aan de Open Universiteit en eigenaar van kirschner-ED, zal uitleggen waarom niet. Hij zal beginnen met een bespreking van het probleem van het opleiden van de jeugd voor (nog) niet bestaande banen. Vervolgens behandelt hij waarom het modebegrip 21e-eeuwse vaardigheden onzin is (tipje van de sluier: mensen beschikken al eeuwen over de meeste, een aantal zijn überhaupt geen vaardigheden, en van de hele lijst blijven er twee over!). Vervolgens zal hij de onzin van generieke vaardigheden bespreken uit evolutionair psychologisch oogpunt. Is het mogelijk om een probleem op te lossen of zinvol over iets te communiceren als je er zelf geen kennis over hebt, laat staan iemand te leren hoe dat moet? Tot slot behandelt hij een aantal evidence-informed (door bewijs geïnformeerde) onderwijstheorieën en cognitief psychologische theorieën, en hoe die wel zorgen dat er goed onderwijs kan worden gemaakt om de mens toekomstbestendig te maken.
Succesvol samenwerkend leren
Simon Ettekoven, coach en schrijver, Bilthoven – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Samenwerkend leren is niet identiek aan “je mag het samen doen”. Het is ook geen trucje dat je zo maar even doet. Samenwerkend leren is een onderwijsstrategie met specifieke kenmerken en voorwaarden. Met goed begrip daarvan en goed uitgevoerd in de klas, kan samenwerkend leren tot heel effectief leren in de les leiden. Maar het omgekeerde is ook waar. Slordig uitgevoerd, of met niet meer aanwijzing dan “je mag het samen doen” verwordt samenwerken al snel tot ongestructureerd groepswerk met een (te) geringe leeropbrengst. In deze workshop kijken we waar samenwerkend leren vandaan komt en nemen we de kenmerken en voorwaarden zorgvuldig onder de loep. Daarbij pendelen we voortdurend tussen theorie en praktijk: wat is een sleutelkenmerk en hoe geef je dat vorm in het klaslokaal. Samenwerkend leren is geen wondermiddel, maar met een goed inzicht in de kenmerken en voorwaarden ervan, kun je (leer) doelgericht samenwerken in bijna elke klas vormgeven.
Succesvol formatief toetsen: hoe doe je dit?
Kim Schildkamp, Universiteit Twente – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Formatief toetsen, hoe doe je dat in de klas? Mag ik geen cijfers meer geven? Moet ik meer feedback geven? Kan dat wel voor mijn klassen en kost het niet te veel tijd? Tijdens deze sessie gaan we samen aan de slag met dit soort vragen. In deze interactieve presentatie gaan we in op de theorie over en praktijk van formatief toetsen. Hierbij maken we gebruik van concrete voorbeelden in de vorm van video’s. Aan de hand van deze video’s en een vragenlijst gaan we ook reflecteren op je eigen lessen en nadenken over hoe je formatief toetsen (beter) kan inzetten in je lessen. Je verlaat deze sessie met concrete ideeën voor het inzetten van formatief toetsen in je eigen les.
Responsive teaching: cognitive science and formative assessment in practice
Harry Fletcher-Wood, Ambition Institute, UK – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Responsive teaching combines evidence about how people learn, from cognitive science, with the strategies of formative assessment. This evidence and practice addresses six problems all teachers face, including: – What should we prioritise teaching when we have so little time? – How can students know what success looks like? – How can we know what students have understood? This session will offer both the evidence and practical strategies to use in your next lesson.
Op eenvoudige wijze leerwinstgericht werken met leerlingen
Maarten Penninckx en Johan Fouquaert, Katholiek Onderwijs Vlaanderen – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit zet scholen voor de uitdaging om bij elke leerling maximale leerwinst te realiseren. Wat is dat nu precies, leerwinst? en: Hoe kunnen we die leerwinst meten? zijn regelmatig terugkerende vragen. We gaan die vragen zeker niet uit de weg, maar we willen in deze sessie vooral focussen op een vraag die voor ons nog belangrijker is: hoe kunnen we als leraar, als lerarenteam, als school leerwinstgericht werken? Hoe geven we ons team een leerwinstgerichte mindset? Hiertoe proberen we concrete handvaten aan te bieden.
Nog één keer om het af te leren: wat is niet effectief voor het leren?
Pedro De Bruyckere, Arteveldeschool Gent, Universiteit Leiden – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
We hebben het altijd over wat werkt in onderwijs, maar… even belangrijk is om te weten hoe je leren kan hinderen. Hattie schreef enkele jaren geleden een mooi overzicht van duidelijk bewezen niet-effectieve aanpakken in onderwijs. In deze presentatie wordt dit overzicht uitgebreid en geduid en leer je hoe je er voor kan zorgen dat je leerlingen en studenten minder oppikken van je lessen. Dit alles natuurlijk met maar 1 bedoeling: voorkomen dat dit gebeurt.
Mini-masterclass. Wat biedt de wetenschap ons aan om goed onderwijs te maken?
Paul A. Kirschner, Open Universiteit / kirschner-ED – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
De schrijver Mark Twain zei ooit: “In religie en de politiek komen de meningen en overtuigingen van mensen vooral uit de tweede hand en worden overgenomen zonder inspectie”. Helaas lijkt dit ook het geval als het over leren gaat. Onderwijskundigen, docenten, onderwijsinnovatoren en hervormers, politici, bestuurders, en adviseurs staan allemaal in de rij om te laten zien hoe modern en vooruitstrevend zij (kunnen) zijn. Zij roepen van alles en kopen en implementeren naar hartenlust niet op basis van goede wetenschap, maar vooral op basis van geloof, filosofie en/of een aantal hardnekkige mythes. Gevolg hiervan is slecht onderwijs, innovatiemoeheid en ontevreden mensen (docenten, ouders / verzorgers, leerlingen / studenten). Deze presentatie zal goed kijken (dat wil zeggen vanuit de wetenschap) naar een aantal broodjeaapverhalen zoals dat de mens kan multitasken, dat wij digital natives / homo zappiëns zijn geworden, dat het overdragen van kennis niet nodig is omdat het “allemaal op internet staat”, 21e-eeuwse vaardigheden, enzovoorts… die zich als lopende vuurtjes door de maatschappij verspreiden, ook door mensen die het beter (zouden) moeten weten.
Mini-masterclass. The perfect feedback message: evidence and practice?
Harry Fletcher-Wood, Ambition Institute, UK – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Feedback is powerful but getting it right is hard: students’ needs differ and our time is limited. This presentation will examine ways to offer feedback quickly and sustainably. We’ll tackle problems like: – How can we ensure students benefit from feedback? – How can we guide students while also building independence? – How can we offer effective, frequent feedback without marking late every night? The session will share the evidence and practical techniques and we will use these to craft the perfect feedback message.
Mini-masterclass. Formatief evalueren bij taalonderwijs: voorbeelden uit de praktijk
Gerdineke Van Silfhout, SLO, Stichting Leerplanontwikkeling Nederland – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
In deze mini-masterclass bekijken we een aantal concrete voorbeelden van hoe leraren hun taalonderwijs formatief vormgeven. Dat doen we aan de hand van de cyclus van formatief evalueren (Gulikers & Baartman, 2017), waarbij we nagaan hoe leraren leerdoelen met succescriteria verhelderen. Hoe ze effectief informatie verzamelen, interpreteren en communiceren. En hoe ze passende vervolgacties selecteren en uitvoeren. We stellen onszelf de vraag: wat maakt deze aanpak formatief? En: wat maakt het ene voorbeeld meer formatief dan het andere? Aan het einde van deze mini-masterclass ga je met een aantal concrete voorbeelden van formatief evalueren bij lessen leesvaardigheid, schrijfvaardigheid en mondelinge taalvaardigheid naar huis. Ga je hierdoor iets anders doen in je taalonderwijs?
Mini-masterclass. (Wijze) inzichten over effectieve lessen: voorbeelden uit de klas
Kristel Vanhoyweghen, Lerarenopleiding Karel De Grote Hogeschool – Gepresenteerd op SOK 29 november 2019
Dagelijks geven duizenden leraren het beste van zichzelf voor de klas. Hoewel het takenpakket van de leraar heel divers is, blijft het geven van een goede les de kern van het vak. We vertalen samen met jou de meest recente wetenschappelijke inzichten op het vlak van leren en instructie naar de praktijk van het lesgeven. Met tal van voorbeelden recht uit de klas, hopen we je te inspireren tot een onderwijspraktijk waar élke leerling optimaal de kans krijgt om bij te leren.