Sessies
Innoveren. Over systemen en problemen (Keynote)
Ignaas Devisch – Hoogleraar medische filosofie & ethiek, UGent; auteur en columnist
Dat veranderingen ‘haalbaar’ moeten zijn, is een lege doos. Natuurlijk moeten ze dat zijn. De vraag luidt vooral waarom we die vraag moeten stellen. Blijkbaar zijn veel veranderingen niet-haalbaar, of worden haalbare veranderingen niet doorgevoerd. Een en ander kan te maken hebben met de verkeerde volgorde: veel veranderingen gebeuren immers op systeemniveau en pas daarna vraagt men zich af hoe de mens daarin te passen valt. Dan loopt het vaak fout. Systemen werken maar omdat mensen zich erin thuis voelen. Eerder dan zomaar mee te gaan in het idee dat innovatie per definitie een goede zaak zou zijn, moeten we ons afvragen welke veranderingen we nodig hebben en waarom innovatie mogelijk een achterhaald idee is.
Waarom we in organisaties rekening moeten houden met het doenvermogen van een mens (Keuzesessie 1)
Mike Keesman en Karin van der Sluis – Ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap, Nederland
Ken je mensen die een doel hebben of toezeggen om iets te doen, maar er vervolgens niks van komt? Of dat je zelf normaal heel proactief bent maar door een levensgebeurtenis even het overzicht niet meer hebt? Dat ligt niet altijd aan motivatie. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in Nederland geeft aan dat er naast ‘denkvermogen’ en ‘basisvaardigheden’ ook nog een ‘doenvermogen’ is. Dat is het vermogen om in actie te komen en vol te houden, zelfs bij tegenslagen. In deze sessie presenteren we meer over wat dat doenvermogen is. Ook dagen we je uit om te leren herkennen wanneer bij iemand het doenvermogen onder druk staat, en hoe je diegene dan het beste kunt helpen.
Over het belang van minder in plaats van meer op school (Keuzesessie 1)
Marije van den Berg – Democratie in uitvoering
Over het starten en uitvoeren van projecten, programma’s, beleid, veranderingen en procedures zijn boekenkasten vol geschreven. Over het succesvol stoppen daarvan niet. Vreemd, vond Marije van den Berg en schreef het boek ‘Stop, Stopstrategie voor organisaties’ (Shortlist Managementboek van het Jaar 2021). Waarom gaan we in onze organisaties maar door met dingen waarmee we ‘eigenlijk’ willen stoppen? En hoe lukt het ons wel? Want zou het niet heerlijk zijn als we in onze organisaties goed zijn in stoppen? Dat het ook eens minder wordt, en niet altijd meer. Minder plannen, minder beleid, minder overleg… Maar, zo schrijft Marije, we willen wel vaak stoppen, maar weten niet hoe. Daar gaan we verandering in brengen! Inspirerende aandacht voor het meest verwaarloosde thema in eigenlijk alle organisaties: stoppen. Zeker in het onderwijs een vaak verwaarloosd ambacht. Wil je al meer luisteren? Over stoppen heeft Marije ook een serie podcasts gemaakt, en eentje daarvan is met de schoolleider Eva Naaijkens uit Amsterdam (NL) https://www.bnr.nl/podcast/stop-de-podcast/10425498/6-stop-de-druk-van-buiten
Op naar een Menselijke Revolutie: hoe de mens weer het hart van de organisatie wordt (Keuzesessie 1)
Sven Rickli – stichting Menselijke Revolutie
Het onderwijs kent grote uitdagingen met name op het gebied van menselijke capaciteit. Is er een oplossing? Jazeker; een mensgerichte transformatie. De mens centraal in het onderwijs, zoals het bedoeld is. Sven Rickli is organisatiepsycholoog en heeft veel ervaring in het onderwijs. Laat je meenemen langs een aantal geheimen voor succesvol onderwijs in de toekomst!
4 belangrijke inzichten uit de psychologie voor het onderwijs (Keuzesessie 2)
Rick van Baaren en Mattheis van Leeuwen – Radboud Universiteit Nijmegen & Behavior Change Academy
Om beleid zo goed mogelijk bij de mens te laten aansluiten is het cruciaal te weten hoe de mens in elkaar zit. Tijdens de interactieve sessie duiken Rick en Mattheis in de cruciale, maar vaak over het hoofd geziene, psychologische principes die iedereen in het onderwijs zou moeten beheersen. Zij gaan dieper in op de thema’s zoals maakbaarheid, persoonlijkheid, waarden, en presenteren een eenvoudig, overkoepelend model van persoonlijke ontwikkeling waarin de verbanden tussen deze onderwerpen duidelijk worden. Deze sessie biedt concrete inzichten en oefeningen die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse praktijk.
Is onderwijs topsport? (Keuzesessie 2)
Hanna Vandenbussche – KULeuven/ UGent
De lat moet hoger, de leerling moet presteren, de leraar is coach. Het wemelt van topsportmetaforen in het onderwijsveld, en dat is geen toeval. Citius, altius, fortius geldt tegenwoordig niet louter als motto voor topsporters, maar ook voor elke actor in het onderwijsveld. Leerlingen, leraren, directies, begeleiders en inspecteurs zetten zich schrap om die fameuze ‘hoogspringlat’ te overwinnen. Toegegeven: er bestaat een gelijkenis tussen topsport en onderwijs. Leerlingen zijn, net als topsporters, niet louter prestatiemachines die alleen maar meetbare resultaten moeten produceren. In mijn lezing benader ik het begrip ‘onderwijskwaliteit’ vanuit een breder en filosofisch perspectief. Volgende vragen komen onder meer aan bod: ‘Wanneer is onderwijs ‘goed’ te noemen?’, ‘Wat betekent vorming vandaag?’ en ‘Is onderwijskwaliteit maakbaar?’
Hoe keren we terug naar de menselijke maat? (Keuzesessie 2)
Jaap Peters – DeLimes , Advies i.s.m. Rijnconsult
Twintig jaar geleden schreef Jaap het boek ‘Intensieve menshouderij’. Het lijkt hier wel een ‘intensieve menshouderij’ is inmiddels een gevleugeld begrip in NL. Zeker ook in het onderwijs. Er weer vanaf komen blijkt nog niet zo eenvoudig. In de film The Matrix was er de rode pil voor nodig om te ontsnappen. Maar ja, deel II heette niet voor niets The Matrix Reloaded. Heb jij wel eens een organisatie een hand gegeven? Bestaat die organisatie wel? Waar komt dat merkwaardige begrip ‘Human Resource’ uit voort? Ben jij het gereedschap van de organisatie of is de organisatie jouw gereedschap? Als we bij het ingaan van de Wintertijd de klok een uur terugzetten, word jij dan ook een uur jonger? Stel nu eens dat ‘die organisatie’ inderdaad niet bestaat en dat je je vooral tot dusver bezig hebt gehouden met kloktijd en niet met de echte tijd; waar zou dan de menselijke maat zijn gebleven? Stelling: Kwaliteit lost op in rationaliteit!
Bright en dark sides van HR-innovatie binnen scholen (Keuzesessie 2)
Peggy De Prins – Antwerp Management School
Leerkrachten zorgen voor anderen, maar wie zorgt voor de leerkracht? Zeker wanneer loopbanen langer worden en de arbeidsmarkt steeds krapper, blijft dit een bijzondere relevante & actuele vraag. Tijdens de presentatie worden verschillende HR-innovatiepistes verkend, vanuit hun bright, maar ook hun dark sides. Schaduwkanten op de
werkvloer zijn niet uit te sluiten. Binnen de dark sides mogen we evenwel niet blijven hangen in ‘probleemdefiniëring’, maar moeten we ook snel en creatief denken over ‘oplossingen’. Dit vraagt professionele moed.
Hoe kunnen we elkaar helpen om planlast op de scholen te verminderen? (Keuzesessie 3)
Elias Hemelsoet – Vlaamse Onderwijsinspectie
Planlast is even alomtegenwoordige als ongrijpbare ervaring die de onderwijskwaliteit onder druk zet en knaagt aan de motivatie van de medewerkers. In deze sessie staan we stil bij hoe we best naar planlast kijken, hoe planlastpercepties ontstaan en hoe je die op school kan aanpakken. En – spoiler alert! – dat is niet altijd door regels en afspraken te schrappen. De onderwijsinspectie wordt vaak als een sterke planlastveroorzaker gezien, maar evolueert al een paar jaar naar een betrouwbare partner van scholen in de strijd tegen planlast. De sessie gaat dan ook in op de rol die de onderwijsinspectie zelf inneemt, en de inzichten en tools die ze zelf hanteert en ter beschikking stelt. We gaan met name in op de inzichten uit het planlastrapport en het gebruik van de planlastcalculator. Deze sessie richt zich tot alle onderwijsprofessionals, dus zeker niet alleen directies. Alle actoren houden immers een deel van de sleutel in handen om komaf te maken met overbodige regeldruk.
Simpel is moeilijk en moeilijk is simpel. Hoe de mens zelf complexiteit in de hand werkt (Keuzesessie 3)
Richard Engelfriet – Spreker, schrijver
Ook altijd willen weten hoe u met een worstenbroodje levens kunt redden? Hoe ambtenaren met een eenvoudige sticker een maatschappelijk probleem oplosten? Laat u inspireren door de Nederlandse auteur Richard Engelfriet, die u met veel humor en voorbeelden meeneemt in een wereld waarin eenvoud de boventoon voert. Daarnaast prikt Engelfriet met een vette knipoog een aantal bekende managementmythes door, zodat u na deze sessie zonder onnodige ballast weer vol energie aan het werk kunt!
Werken aan kwaliteitsvol onderwijs: hoe hou je het wijs en werkbaar? (Keuzesessie 3)
Mieke Meirsschaut – Arteveldehogeschool, Gent
Scholen staan nooit stil: Krachtig leesonderwijs, teamteaching, nieuwe leerplannen, datageïnformeerd werken, zelfgestuurd leren… Veranderingen zijn essentieel om kwaliteitsvol onderwijs voor iedere leerling te waarborgen. Maar welke impact heeft deze constante stroom van vernieuwingen op het werk van leraren, directies en andere onderwijsprofessionals? En hoe kan je ervoor zorgen dat veranderingen in onderwijs wijs en werkbaar verlopen? We delen graag onze onderzoeksinzichten en een WIJS instrument voor werkbaar veranderen. Bezoek ons op www.arteveldehogeschool.be/wijzer-werkbare-scholen.
